Μενέλαος Παλλάντιος - Συνθέτης, Αρχιμουσικός

Βιογραφικό από στοιχεία οικογένειας

Βιογραφικά στοιχεία του αρχιμουσικού και συνθέτη Μενέλαου Παλλάντιου

Ο Μενέλαος Παλλάντιος γεννήθηκε στον Πειραιά στις 29 Ιανουαρίου του 1914. Φοίτησε στην Ιωνίδειο Σχολή Πειραιά. Σπούδασε πιάνο στο Ωδείο Πειραιώς. Παρακολούθησε μαθήματα ανώτερων θεωρητικών στο Ωδείο Αθηνών με τους Φιλοκτήτη Οικονομίδη και Δημήτρη Μητρόπουλο, αποφοιτώντας με δίπλωμα αρμονίας (1930-33), αντίστιξης και φούγκας (το 1936).Το 1938, με υποτροφία της ιταλικής κυβέρνησης, μετέβη στη Ρώμη όπου και συνέχισε μουσικές σπουδές υπό τον καθηγητή Alfredo Casella.

Μετά την εκεί ολοκλήρωση των σπουδών του επέστρεψε στον Πειραιά όπου αρχικά δίδαξε ως καθηγητής του Ωδείου Πειραιώς και στη συνέχεια από το 1936 έως το 1974 αρχικά ως καθηγητής και μετέπειτα ως Διευθυντής του Ωδείου Αθηνών.

Έδωσε μεγάλους αγώνες για την μετεγκατάσταση του Ωδείου Αθηνών από το ιστορικό κτίριο της οδού Πειραιώς στο κτίριο της Ρηγίλλης και Βασιλέως Γεωργίου. Αξίζει να σημειωθεί ότι το κτίριο -σχεδιασμένο από τον βραβευμένο διεθνώς Κ. Δεσποτόπουλο-, αρχικά αμφισβητήθηκε αλλά στη συνεχεία-δικαιώνοντας την επιλογή του Παλλάντιου, αναγνωρίστηκε και καθιερώθηκε, εκτός από Ανώτερη Μουσική και Δραματική Σχολή, ως χώρος στέγασης όλων των παραστατικών Τεχνών.

Κατά την περίοδο 1974-1976 διετέλεσε Πρόεδρος του Δ.Σ. του Ωδείου Αθηνών, στην υπηρεσία του οποίου αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του. Εξελέγη πρόεδρος του Δ.Σ. του Ω.Α.(1986-2006) και δια βίου επίτιμος πρόεδρος του ΔΣ. Το 1959 ανέλαβε διευθυντής της Χορωδίας Αθηνών. Την περίοδο 1964-1967 διετέλεσε γενικός διευθυντής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και αρχιμουσικός του Εθνικού Θεάτρου. Ως γενικός Διευθυντής της ΕΛΣ και πρόεδρος του ΔΣ του οργανισμού συνέχισε τον εμπλουτισμό του δραματολογίου που είχε καθιερώσει ο Κ. Μπαστιάς εισάγοντας έργα Τσαϊκόφσκι, Βάγκνερ, Προκόφιεφ, Μπάρτοκ, Λόρτσινγκ, Μπόιτο, Τζορντάνο, Ιμπέρ. Κάλεσε επίσης κορυφαίους διεθνείς σκηνοθέτες και μονωδούς για παραστάσεις στο Ηρώδειο.

Το 1969 εκλέχθηκε τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και τον επόμενο χρόνο ανέλαβε πρόεδρος της Τάξης Γραμμάτων και Τεχνών. Από το 1977 ανέλαβε γραμματέας των πρακτικών της Ολομέλειας της Ακαδημίας και το 1983 εξελέγη Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών. Από το βήμα της Ακαδημίας παρουσίασε, εκτός από το έργο μεγάλων μουσικών της κλασικής περιόδου, θέματα ανθρωπιστικής παιδείας και πολιτισμού. Από το 1973 με δική του πρωτοβουλία ιδρύθηκε η Ελληνική Μορφωτική Εταιρεία στην οποία έλαβαν μέρος Ακαδημαϊκοί και καθηγητές Πανεπιστημίου. Ως Πρόεδρος της ΕΜΕ έδωσε ένα μεγάλο αριθμό διαλέξεων σχεδόν σε όλες τις μεγάλες αλλά και μικρές επαρχιακές πόλεις της Ελλάδας.

Το συνθετικό του έργο ξεκίνησε από πολύ νωρίς με εγκωμιαστικές κριτικές από τον αθηναϊκό και πειραϊκό τύπο. Συνέθεσε έργα φωνητικής και ορχηστρικής μουσικής (Προσευχή στην Ακρόπολη, Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα, Σουίτα σε παλιό στυλ κ.ά.) και έργα μουσικής δωματίου. Έγραψε μουσική για χορό εμπνευσμένη από την Αρχαία Ελλάδα (1942-69), καθώς επίσης για έξι παραγωγές αρχαίου δράματος που παραστάθηκαν σε αρχαία ελληνικά θέατρα και στο εξωτερικό (1949-64). Έγραψε μουσική μπαλέτου, μουσικές υποκρούσεις σε οκτώ αρχαίες τραγωδίες, όλη τη μουσική υπόκρουση στη τραγωδία-ορατόριο "Αντιγόνη", καθώς επίσης και μουσική για ελληνικές και αμερικανικές κινηματογραφικές ταινίες.

Ο Μενέλαος Παλλάντιος διετέλεσε επίσης γενικός γραμματέας του Συνδέσμου Ελλήνων Συνθετών και έλαβε μέρος, ως μέλος, σε μεγάλους διεθνείς μουσικές επιτροπές στη Ρουμανία και την Ιταλία και ως Πρόεδρος μουσικής επιτροπής στο Ωδείο της Κύπρου.

Έλαβε επίσης μέρος σε διεθνείς και Ελληνικούς μουσικούς διαγωνισμούς. Έχει τιμηθεί με πολλά μετάλλια και παράσημα ελληνικά και ξένα όπως τον Χρυσό Σταυρό Γεωργίου Α΄ και τον Ανώτερο Ταξιάρχη του Φοίνικος της Ελληνικής Δημοκρατίας, το Μετάλλιο της πόλεως του Παρισιού, το Παράσημο του Ταξιάρχου του Τάγματος της Αξίας της Ιταλικής Δημοκρατίας. Το 1983 εξελέγη τακτικό μέλος της Τιβεριανής Ακαδημίας της Ρώμης. Το 1996 ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ του τμήματος Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Του απονεμήθηκε το αξίωμα του Μεγάλου Ρεφερενδαρίου της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας.

Ομιλίες του μεταδόθηκαν επίσης από ραδιοφωνικούς σταθμούς όλης της Ελλάδας. Ασχολήθηκε με την μετάφραση, κυρίως, ποιημάτων του Μπωντλαίρ. Κατά τη δεκαετία του ‘80 εξέδωσε βιβλία με περιεχόμενο μουσικού ενδιαφέροντος αλλά και μία σειρά με στοχασμούς υπό μορφή αξιωμάτων.

Έκανε δύο γάμους. Τον πρώτο με την Μιράντα Λαγάκου και τον δεύτερο με την Ελένη Ποταμιάνου. Ο Μενέλαος Παλλάντιος χειριζόταν άπταιστα την ελληνική γλώσσα και μιλούσε ευχερώς γαλλικά και ιταλικά. Ήταν κάτοικος Αθηνών και, τα τελευταία χρόνια της ζωής του, κάτοικος του Παλαιού Φαλήρου.

Απεβίωσε πλήρης ημερών, στις 9 Αυγούστου του 2012.